مقدمه
این راهنما تمام مراحل، روشها و الزامات پیشنهادی برای نصب ورق آببندی ژئوممبران پلیاتیلن با چگالی بالا (HDPE) را توضیح میدهد. تمام کارها باید دقیقاً مطابق مشخصات فنی، نقشههای اجرایی و نقشههای مهندسی تأییدشده انجام شود.
فهرست مطالب
- بخش ۱ – الزامات عمومی
- بخش ۲ – روشهای نصب و جوشکاری
- بخش ۳ – کنترل کیفیت
- بخش ۴ – تکمیل کار
بخش ۱ – الزامات عمومی
صلاحیت پیمانکار نصب
پیمانکار نصب باید حداقل پنج سال سابقه پیوسته در نصب ورق ژئوممبران HDPE داشته باشد و مجموعاً حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ مترمربع ورق در حداقل ۱۰ پروژه تکمیلشده نصب کرده باشد.
سرپرست نصب باید در تمام مدت کار در محل حضور داشته باشد و شخصاً بر نصب حداقل ۲۰۰٬۰۰۰ مترمربع ورق نظارت کرده باشد.
جوشکار ارشد (که میتواند همان سرپرست نصب باشد) باید حداقل ۱۰۰٬۰۰۰ مترمربع جوش با دستگاههای مشابه پروژه حاضر انجام داده باشد و در تمام مدت جوشکاری در محل حضور داشته باشد.
کنترل کیفیت
کنترل کیفیت یعنی مجموعه برنامهریزیشدهای از بازرسیها و آزمایشها که کیفیت نصب را مستقیماً بررسی و کنترل میکند. پیمانکار نصب باید یک بازرس کنترل کیفیت داشته باشد (میتواند همان سرپرست نصب باشد).
تضمین کیفیت
تضمین کیفیت یعنی مجموعه برنامهریزیشدهای از فعالیتها که اطمینان میدهد ورق دقیقاً طبق مشخصات نصب شده است.
نقشههای اجرایی
- قبل از شروع کار، پیمانکار باید نقشه چیدمان ورقها و محل درزها را ارائه دهد.
- پس از اتمام کار، نقشه نهایی «همانطور که اجرا شده» شامل شمارهگذاری دقیق تمام درزها، پنلها و وصلهها تحویل کارفرما شود.
حمل و انبارش
رولها باید از آسیب مکانیکی، گلولای زیاد و اجسام خارجی محافظت شوند. رولها روی سطح صاف و بدون سنگ و سنگریزه قرار گیرند. در صورت نیاز، لایه شن تمیز زیر رولها پهن شود.
بخش ۲ – روشهای نصب و جوشکاری
تجهیزات جوشکاری
پیمانکار باید از دستگاه جوش دوخط (گوه داغ) برای جوشهای اصلی و دستگاه جوش اکستروژن برای تعمیرات و جزئیات استفاده کند.
جوش دوخط (جوش گوه داغ)
- دستگاه خودکار با گوه داغ
- دما و سرعت دستگاه متناسب با شرایط جوی تنظیم شود
- تمام سطوح جوش باید کاملاً تمیز و خشک باشند
جوش اکستروژن
- میله جوش مذاب در لبه دو ورق همپوشانیشده تزریق میشود
- قبل از هر جوش، دستگاه کاملاً از مواد سوخته یا سرد تخلیه شود
- سطح قبل از جوش با سنگزنی (حداکثر ۰٫۰۲ میلیمتر عمق) تمیز شود
انقباض حرارتی
در طول نصب، باید تمهیدات لازم برای جبران انقباض حرارتی ورق (موجدار کردن ورق در هوای گرم) انجام شود.
روش جوشکاری
همپوشانی حداقل:
- جوش اکستروژن: ۷۵ میلیمتر
- جوش دوخط: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیمتر
هر نقطه آسیبدیده (خراش عمیق، سوراخ و …) باید فوراً تعمیر یا تعویض شود.
جوش در هوای سرد (۰ تا منفی ۱۰ درجه سانتیگراد)
جوشکاری امکانپذیر است به شرطی که:
- تستجوش در همان شرایط محیطی انجام شود
- دما و سرعت دستگاه کمی تنظیم شود
- در هوای آفتابی و آرام تغییرات کم، در هوای ابری و باد شدید تغییرات بیشتر لازم است
بخش ۳ – کنترل کیفیت
تجهیزات مورد نیاز در محل کارگاه
- دستگاه کشش صحرایی (تنسیومتر) موتوردار، سرعت ۵۰ میلیمتر در دقیقه، کالیبرهشده در ۱۲ ماه اخیر
- جعبه خلأ شفاف، با واشر نرم، قادر به ایجاد حداقل ۰٫۲ بار خلأ
- دستگاه تست فشار هوا برای جوشهای دوخط، پمپ قادر به ایجاد ۱٫۵ تا ۲٫۰ بار فشار
تستهای غیرمخرب
تستجوش روزانه (آزمون اولیه هر شیفت)
- هر دستگاه در ابتدای شیفت و پس از هر توقف بیش از ۴ ساعت باید تستجوش بدهد
- اگر نمونه در تست پوستهشدن یا برش شکست، دستگاه تا رفع عیب اجازه جوش اصلی ندارد
تست جعبه خلأ برای تمام جوشهای اکستروژن و درزهای T شکل
- محل با محلول صابونی پوشانده شود
- خلأ ۰٫۲ بار به مدت حداقل ۱۰ ثانیه
- عدم ایجاد حباب = قبول
تست فشار هوا فقط برای جوشهای دوخط
- کانال هوا به فشار حداقل ۲٫۰ بار برسد
- ۶۰ ثانیه نگه داشته شود
- افت فشار بیش از ۰٫۲ بار = رد درز → تعمیر و تست مجدد
تمام طول درزها باید ۱۰۰٪ تست غیرمخرب شوند.
تستهای مخرب
- حداقل یک نمونه در هر ۱۵۰ متر طول درز
- ابعاد نمونه: حدود ۳۰ سانت عرض × ۱ متر طول
- ۱۰ نوار ۲۵ میلیمتری برای تست پوستهشدن و برش
- محل نمونهبرداری بلافاصله تعمیر و دوباره تست غیرمخرب شود
بازرسی نهایی
- کل سطح ورق از نظر سوراخ، تاول، آلودگی و مواد خام پخشنشده بررسی شود
- هر عیب با marker مشخص و تعمیر شود
- درز تنها پس از قبولی در تمام تستهای مخرب و غیرمخرب پذیرفته میشود
بخش ۴ – تکمیل کار
نصب زمانی کامل تلقی میشود که:
- تمام پهن کردن، جوشکاری، تعمیرات، تستها و تمیزکاری محل انجام شده باشد
- پیمانکار تمام گواهینامهها و گزارشهای آزمایش را به پیمانکار اصلی تحویل دهد
این راهنما یکی از کاملترین و معتبرترین دستورالعملهای اجرایی نصب ژئوممبران HDPE در جهان است و رعایت دقیق آن تضمینکننده عملکرد طولانیمدت (بیش از ۵۰ سال) ورق در پروژههای شما خواهد بود.
منبع : سند رسمی شرکت Industrial Plastics – استرالیا